21 - محمد حسن ابوالقاسم - نقاشی روش شیشه

ایجاد شده توسط : admin1957
1392/3/12
rating

محمد حسن ابوالقاسم یکی دیگر از هنرمندان بازنشسته است که با هنر ویترای که در زبان فارسی بدان هنر نقاشی روی شیشه گفته می شود، آثار بسیار زیبایی را خلق کرده است. گفتگوی کوتاهی با این هنرمند بازنشسته در ادامه می آید.


 

از ورود تا بازنشستگی

 

من محمد حسن ابوالقاسم هستم. در سال 1336 متولد شدم. تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم در دبیرستان خوارزمی به پایان رساندم. دو فرزند دارم. دخترم فوق لیسانس رشته شهرسازی و پسرم در ترم دوم رشته کامپیوتر مشغول به تحصیل است. در سال 57 وارد شهرداری شدم. سال اول ورود به شهرداری در دفتر کل واقع در ایرانشهر بودم. سال 58 وارد منطقه 14 شده و در واحد حسابداری و در سال 62 وارد اداره درآمد منطقه 14 شدم. حدود 19 سال در این واحد مشغول بودم و پس از آن مجددا به حسابداری رفته و در آن واحد مسئول تدارکات و معاون حسابداری بودم. حدود سال 83 به عنوان نماینده رفاه منطقه 14 انتخاب شدم و حدود 4 سال در این اداره بودم تا اینکه در سال 87 بازنشسته شدم.



آشنایی با هنر ویترای
نام هنری که من دارم «ویترای» است که در زبان فارسی به آن نقاشی روی شیشه می گویند. به لحاظ تاریخی این هنر به اروپا باز می گردد. در زمان های بسیار دور از شیشه هایی که ابعاد مشخصی نداشت در ساختن ساختمان ها به کار می بردند و آنها را به صورت نامنظم روی هم می چیدند تا نور از آن عبور کند. بعدها به ویترای تغییر شکل داد. کار ویترای از خمیر و رنگ تشکیل شده است. نوعی از این هنر ویترای برای شیشه های کلیسا بکار می رود. که البته تفاوت هایی با این هنر دارد. به عبارتی هنر ویترای الهام گرفته از هنر معماری در طراحی شیشه است که در کلیسا بکار می رفت. برای انجام هنر ویترای ابتدا طرح مورد نظر را که می تواند طرحی خاص، نوشته و یا تذهیب باشد، بر روی کاغذ، زیر شیشه مسطح و بصورت افقی قرار می دهید. سپس خمیر ویترای را با کاغذ های خاصی که به آن کاغذ پوست، کارک یا طلقی می گویند بر روی شیشه و مطابق با طرحی که در زیر شیشه قرار گرفته می ریزیم. پس از خشک شدن خمیر می توان داخل طرح را رنگ آمیزی کرد. معمولا این هنر را در پنجره ها به کار می برند تا با تابش خورشید خودنمایی کند. ابتکاری که من به هنر ویترای دادم بکارگیری آن در قاب است که بدون تابش نور قابل رویت و زیبا باشد؛ اساس کار در این تابلوها بدین صورت است که به جای رنگ های شفاف از رنگ طلایی و اکلیل با سایه های مخصوص استفاده می¬شود و تنها شباهت آن با کار ویترای خمیر آن است. از کار ویترای در ساخت لوستر، فانوس، جام های سفره عقد و سفره هفت سین و ... استفاده می شود.

ا

ز خودآموزی تا تدریس
در سال 53، زمانی که در مقطع چهارم دبیرستان محصل بودم، معلم هنر دبیرستان ما را با این هنر آشنا کرد و آدرس جایی را که این رنگ ها را می فروشند به ما داد. من هم این هنر را قبلا در مغازه ها دیده بودم. ولی فکر می کردم این شیشه ها در کارخانه ها تولید می شود. من به همراه دوستان همکلاسی رفتیم و هرکدام رنگ و خمیر ویترای را خریداری کردیم و با توضیحاتی که معلم داده بود شروع به کار کردیم. در ابتدا بجای طراحی روی شیشه بیشتر روی خودمون طراحی می کردیم و با آزمون و خطای بسیار یاد گرفتم. در ابتدا با کاغذ کارک و پوستی خمیر را روی شیشه می ریختم؛ اما بعدها از کاغذ طلقی که ظرافت کار را بیشتر می کرد استفاده کردم. کار به جایی رسید که من آنقدر به این کار علاقه مند شدم که سر کلاس فیزیک و شیمی با خودم یه قوطی رنگ و خمیر می بردم و ته کلاس رو شیشه طراحی می¬کردم. معلم هنر که پیشرفت مرا در این هنر می دید، مرا به دبیرستان رضا پهلوی می برد تا بصورت رایگان این هنر را تدریس کنم. بدلیل علاقه فراوان به این هنر در مسابقاتی سالانه¬ای که از طرف آموزش و پرورش برگزار می¬شد، شرکت می کردم و در منطقه اول می¬شدم. در سال 56 در مسابقات کشوری که در میان نوجوانان برگزار می¬شد شرکت کردم و در ایران اول شدم. این هنر را تا به امروز هم از جنبه سرگرمی و هم برای کسب درآمد مالی ادامه دادم. پس از استخدام در شهرداری نیز در کنار کار این هنر را هم بدلیل علاقه و هم برای کسب درآمد انجام دادم. آشنایی من با این هنر سابقه 38 ساله دارد.

 



فرصت محدود برای کار پس از بازنشستگی
پس از بازنشستگی غیر از پرداختن به هنر ویترای فعالیت دیگری ندارم، با این حال که احساس می کنم توانایی کار کردن رو دارم و دوست دارم همچنان فعال باشم. اما با توجه به شرایط کنونی، حتی فضای کار برای جوانان چندان وجود ندارد، چه برسد برای کسانی مثل ما که بازنشسته شدیم. دوران بازنشستگی به نظر من دوران چندان جالبی نیست، دلیل آنهم این است که گذراندن فراغت در این دوران برای بسیاری از بازنشستگان سخت و دشوار است. من با هنر ویترای، جدای از کسب درآمد، می توانم خودم را سرگرم کنم. اما مسئله اینجاست که تهیه مواد اولیه هزینه هایی دارد که با حقوق بازنشستگی قابل پرداخت نیست و امروزه فروش چندان خوبی هم ندارد که بتواند جبران هزینه های خود را کرده باشد. در مجموع بنظرم بازنشستگی در کشور ما نسبت به کشورهای پیشرفته زود هنگام است. خب شاید فردی در سن 50 سالگی توانایی کار کردن رو نداشته باشه، اما ممکنه کسی هم در سن 70 سالگی همچنان توان کار رو داشته باشه. بنده با 56 سال سن هنوز احساس می کنم توانایی 30 سال پیشم رو داشته باشم و بتونم کار کنم. منتها پس از بازنشستگی دیگر فرصتی به شما برای کار نخواهند داد.